Truyền thống văn hoá – Chạp mả

261

Hàng năm cứ đến tháng 12 âm lịch hay còn gọi là tháng Chạp, các tộc họ đều có một ngày giỗ lớn cúng ông bà gọi là ngày Chạp mả hay còn gọi là Chạp.

Tháng Chạp mang ý nghĩa sâu xa về một truyền thống văn hoá của ông bà ta nói chung và Nghĩa Hành – Quảng Ngãi nói riêng đó là quét dọn, làm cỏ, sửa sang lại mồ mả ông bà, cha mẹ được xem là cách để người đã khuất cũng được ăn Tết như người sống.

Các tộc họ chọn một ngày trong tháng chạp qui đinh là ngày Chạp và giữ mãi cho đến sau này. Ngày chạp cũng chính là ngày con cháu làm ăn xa, sinh sống ở xa tìm về nguồn cội ông bà họ hàng của mình. Đây cũng có thể xem là ngày giổ lớn để bà con gặp gỡ nhau ôn lại truyền thống của tộc họ và gia đình để đời đời con cháu nối tiếp nhau giữ gìn bản sắc văn hoá.

Vào ngày chạp hoặc trước ngày chạp vài ngày, ông bà, cha mẹ thường dẫn con cháu đi dẫy mả, quét dọn sửa sang lại cho khang trang sạch sẽ và cũng giới thiệu cho con cháu biết đây là mồ mả của người có vai vế thế nào trong họ. Có khi họ kể về những chiến tích hào hùng hay những giai thoại về ông bà cho con cháu nghe.


Con cháu của một tộc họ đang tảo mộ, sửa mồ mã ông bà trước ngày Chạp – Ảnh : gienkhan

Sau khi cúng Chạp xong, con cháu quây quần bên mâm cổ đầm ấm. Chén rượu đầu xuân tràn ngập niềm vui và hạnh phúc.

Tục lệ chạp mả được duy trì từ đời này sang đời khác trở thành một nét đẹp trong những tục lệ ăn Tết Nguyên đán của người Việt Nam vốn thấm nhuần đạo lý “Uống nước, nhớ nguồn”. Hàng năm, mỗi khi đi xa về quê ăn Tết, có thêm một dịp để gần gũi, nhìn nhận bà con bên nội bên ngoại, thấy Tết càng thêm nhiều ý nghĩa.

Những người con cháu như chúng ta hôm nay thường đi làm ăn xa mà quên đi ngày chạp mã truyền thống, không biết sau này khi thế hệ cha ông đã đi qua có còn nhớ ngôi mộ nào là của tổ tiên hay bỏ quên đi để rồi mồ mả ông bà trờ nên vô chủ. Những ngôi mộ vô chủ hay bị con cháu bỏ rơi này sẽ được tảo mộ trong lễ hội Thanh Minh được tổ chức vào tháng 3 AL hàng năm.

BÌNH LUẬN