Tiến sĩ toán học Đinh Tấn Phước

297
Buồn vui của một tiến sĩ trước ngưỡng “tri thiên mệnh”

TS Đinh Tấn Phước sinh năm 1952, người Tịnh Khê, Sơn Tịnh, Tiến sĩ Toán, nguyên Hiệu phó Trường phổ thông trung học chuyên Lê Khiết, hiện công tác tại Sân bay quốc tế Đà Nẵng.
Chỗ ở hiện nay: Đà Nẵng và Quảng Ngãi

Dường như đến một lúc nào đó, người ta thường chững lại, chiêm nghiệm chặng đường đã qua về những buồn vui sâu kín. Tựa như vậy, Tiến sĩ toán học Đinh Tấn Phước, ngoảnh lại quãng lặng trước ngưỡng “tri thiên” ấy về những kỷ niệm một thời hăng hái, hồn nhiên cùng những gian truân, phiền toái.

Đinh Tấn Phước nho nhã, lịch lãm, ẩn chứa sự thông minh, dù đã quen thân, cũng khó nhận biết một cách chắc chắn vì tính cởi mở hoà đồng, vui vẻ thân thiện cùng mọi người. Cộng những điều chúng tôi được biết về gia đình người tiến sĩ này, vì là người cùng làng, nên sự hăng hái, hồn nhiên của anh có căn cốt: Một gia đình hiếu học và yêu nước.
Cha mẹ anh vốn là học sinh Trường Lê Khiết – trường thuộc loại lớn của Liên khu 5, thời chín năm, đã tạo được một số tài năng. Không ít người về sau trở thành tiến sĩ, giáo sư, ký giả, nhà văn, nhà khoa học, chính khách, nhà hoạt động xã hội… có tiếng trong nước và quốc tế.
Cha mẹ anh thuộc loại giàu trong làng, được thừa hưởng từ phía ngoại – điều rất hiếm trước đây đối với con gái khi xuất giá! Ông bà ngoại rất thương con, lại quý chú rể có học, đã cho một số ruộng đất, loại thượng đẳng.
Cuối năm 1954, ông bà Đinh Tấn Ích – Tạ Thị Phương Phi vẫn bí mật tiếp tục công việc của đoàn thể. Tết Mậu Thân 1968, có kẻ khai báo, cả hai cùng bị bắt.
Lúc đó, Đinh Tấn Phước chưa đầy 15 tuổi, đang học đệ tứ (lớp 9), rất bức xúc, đã đệ đơn lên Thượng nghị viện với những lời lẽ khá thuyết phục, rằng: “Cha mẹ tôi chỉ là dân, làm ăn lương thiện, không can gián chính trị, hại quốc gia, tại sao các ông lại bắt, dân chủ của chế độ này ở chỗ nào?”. Và, anh tin, anh sẽ thắng!
Quả không sai, khoảng một tuần, Đinh Tấn Phước nhận phúc đáp: “Uỷ ban Điều tra Thượng nghị viện sẽ làm việc với Ty Cảnh sát quốc gia Quảng Ngãi”. Mười ngày sau, ông bà Đinh Tấn Ích – Tạ Thị Phương Phi được trả tự do!
Đây có lẽ là dấu ấn khắc đậm tâm trí cậu bé Phước về khả năng và lòng tin ở công lý, lẽ phải trong quá trình lập thân, lập nghiệp.
Là giáo viên giỏi trong kỳ thi đầu tiên của tỉnh Nghĩa Bình, Phước được điều về làm Phó Hiệu trưởng Trường THPT Lê Khiết. Còn chân ướt chân ráo, Phước đã đề xuất hai việc, có thể nói… “động trời”: 1- Tổ chức bang giao với một trường THPT nổi tiếng của Pháp – Trường Henri Bercon. 2- Thành lập một trường đại học có tên đầy đủ: Đại học Hoa Lư Quảng Ngãi. Cố nhiên không ít người có thể tin ngay chú “cừu non” này chơi trò… bắt chim giữa trời!
Riêng Hiệu trưởng Trần Văn Anh lại khác, ông rất hiểu, hết lòng ủng hộ, tạo mọi thuận lợi, vì qua thời gian công tác, Hiệu trưởng Trần Văn Anh biết rõ Phước là người đã nói là làm đến cùng, có kết quả cụ thể.
Được tiếp sức, ngoài bảo đảm chuyên môn của một phó hiệu trưởng, Đinh Tấn Phước tranh thủ tối đa mọi thời gian… vắt chân “chạy” để có sự đồng tình giúp đỡ của các vị từ giáo sư, viện sĩ, nhà khoa học đến các cơ quan Bộ Giáo dục, Bộ Ngoại giao… để sớm có trường đại học. Nói gọn, chứ chạy cho ra việc, quả là trầy o tróc vi.
Suốt mấy năm ròng nào thư từ, công văn, tờ trình hết địa phương tới Trung ương mà tàu xe hồi đó khổ lắm, chưa kể tiền nong ăn ở, đi về, trường làm chi có đủ, anh phải khèo thêm của vợ, vay mượn của bạn bè…
Công việc đã mười mươi, ai cũng chắc như ghẹ. Ấy thế mà, chỉ một chút, một chút thôi: Thủ tục ở địa phương làm chậm thời gian, coi như việc chẳng thành.
Nhưng cũng may, số của trường còn hên, được bù lại cái ý tưởng thứ nhất, làm vơi đi ít nhiều sự buồn chán, mệt mỏi của những người thiện chí, thiện tâm: Trường Henri Bercon chấp nhận, đã cử ngay một đoàn giáo viên sang thăm và kết nghĩa, đúng dịp Trường THPT Lê Khiết kỷ niệm 60 năm thành lập.
Đây là sự kiện có ý nghĩa nhiều mặt, tác động đáng kể: Nhà trường thêm điều kiện mở rộng, phát triển hơn về chất trong những năm qua: Tỉ lệ học sinh thi đỗ cao, nhiều học sinh giỏi cấp quốc gia.
Đinh Tấn Phước vốn là người năng động: Giáo viên dạy giỏi, chơi được nhiều loại nhạc cụ, từng tham gia phong trào học sinh, sinh viên đấu tranh chống chính quyền Việt Nam Cộng hoà, từng phụ trách đoàn văn công học sinh, sinh viên trong Uỷ ban Khởi nghĩa Quảng Ngãi, là cơ sở kháng chiến, được tặng thưởng Huân chương chống Mỹ.
Sau giải phóng, anh có thơ đăng trên các báo, tạp chí văn nghệ của địa phương và Trung ương. Mới đây anh lại có tập thơ “Gió mùa” do Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam ấn hành.
Dẫu đã gắn bó với nghề giáo trên hai mươi năm, nhưng ai biết sự đưa đẩy của cuộc đời? Đinh Tấn Phước thanh thản, sang mặt trận khác – mặt trận đi mây về gió, cố thi gan với bác Tề và cũng với cương vị… Phó Trưởng phòng Công nghệ Tổng Công ty Hàng không miền Trung, dù nghề giáo không dễ chi anh thôi da diết.
Công việc ở nơi mới ổn định, nhưng như cái chợ: Anh luôn nhớ thầy cô, đồng nghiệp, các em học sinh. Người ta bảo Đinh Tấn Phước, người của công việc, đã đành, còn có cái tình rất sâu đậm với bất cứ ai gặp khó, như trường hợp nhà giáo, nhà thơ Nguyễn Ngọc Hưng bị bại liệt, Đinh Tấn Phước đã giúp đỡ và vận động bạn bè, đồng nghiệp kẻ ít người nhiều, được 15 triệu đồng và luôn thư từ thăm hỏi người bạn không may này.
Ai cũng nói tính khí Đinh Tấn Phước hệt bà mẹ: Nhanh nhẹn, hào phóng, hay thương người. Không biết giống bà mẹ mặt nào, chứ cái may mắn thì quả không sai: Bà Tạ Thị Phương Phi nguyên cán bộ phụ nữ Quảng Ngãi, sau giải phóng 20 ngày, đã xung phong hiến cho Nhà nước trên 50.000m 2 .
Năm 1988, tổ chức mới gợi ý sơ, bà hiến luôn số đất, ước trên mười lô nhà, sát đường Phan Đình Phùng, trung tâm thành phố để xây dựng nhà trẻ Hoa Mai. Với tổng diện tích đất ruộng bà đã hiến, theo thời giá bây giờ, không dưới vài trăm tỉ đồng! Tuy vậy, nhưng con cháu đều vui vẻ với việc làm của cha mẹ. Tất cả họ vẫn sống đàng hoàng bằng sức lao động của chính mình, không đến nỗi như cái thời tem phiếu long đong quái dị ấy.
Sự cảm nhận của nhiều người, nhất là các cụ trong làng rất quý dòng họ Đinh, một đại gia đình sống có nền nếp, ăn ở với bà con tử tế, không mích lòng đứa nhỏ, nên con cháu được nhờ cái ân đức đó mà người nào cũng học giỏi, làm ăn nên nổi.
Anh ruột Đinh Tấn Bảo, Chủ nhiệm khoa tiếng Anh, Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ngãi, đã dịch nhiều sách khoa học, văn học. Em gái Đinh Thị Minh Hiền, Tiến sĩ văn học Anh, Đại học La Trobe, Australia , hiện là cán bộ giảng dạy Đại học Ngoại ngữ Đà Nẵng.
Vợ là Trần Thị Kim Phú, giáo viên vật lý, Trường THPT Trần Quốc Tuấn, nay là Hiệu trưởng Trường Mầm non tư thục – trường đầu tiên, ra đời năm 1992 ở Quảng Ngãi, được ngành Giáo dục đánh giá tốt nhiều mặt. Em gái Đinh Thị Đoan Hương, Thạc sĩ ngành Giáo dục mầm non.
Qua chuyện Tiến sĩ Đinh Tấn Phước, cộng nếp gia đình của anh thì rõ, tuổi trẻ thường nhiều ước mơ, nhiều ý tưởng hay, đôi khi táo bạo, nếu gia đình, xã hội kịp đón bắt, sẵn sàng làm “bà đỡ” chăm chút vô tư, chí ít cũng giữ được phần bền của bộ gốc, may ra tạo nên sức sống đúng thực, rất tự nhiên của nó

Nguyễn Trung Hiếu, CAND

BÌNH LUẬN